Gedichten en rijmen

Doelen

- De kinderen leren hoe ze gedichten kunnen herkennen.
- Ze ervaren dat sommige gedichten gebaseerd zijn op een spel van klanken en ritme (rijmen).
- Ze ervaren dat veel gedichten een inhoud hebben waarop je kunt reageren.
- Ze ervaren dat het lezen van of het luisteren naar poëzie plezierig kan zijn.
- De omgang met poëzie levert een bijdrage aan de ontwikkeling van de geletterdheid van de kinderen.

- Beperk het voorlezen niet to 'af en toe een versje', maar kies er een vast moment van de dag voor en ga op een speciale plek of stoel zitten.
  Op deze manier wordt poezië geïntegreerd in het dagprogramma.

Aankleding van de klas

Aankondiging bij de deur
Hierop staat dat we het over gedichten en rijmen gaan hebben.

Gedichtenregen

(idee van juf janneke)

Ik heb in de klas 3 wolken opgehangen met daaraan door de kinderen beschilderde rolletjes. Dit zijn de regendruppels. Daar stop ik gedichten in. Elke dag mogen de kinderen een gedicht tevoorschijn toveren. Daar gaan we dan een verwerking aan vast koppelen. Dit varieert van een kringgesprek tot een knutselopdracht.

Thematafel
Deze is omgetoverd tot een rijmtafel. Hierop staan:
- Boekjes op rijm
- Voor op de tafel zie je voowerpen die op elkaar rijmen: daan (foto kind uit klas) - banaan, peer- veer, bloem - meloen.

Start van het project

Opening kinderboekenweek
2 juffen voeren een toeelstukje op als 2 muizen. Ze gaan liedjes zingen. 
Dan komen er van groep  8 twee verschillende groepjes die gaan rijm-rappen.
Nou... dat kunnen de muizen ook wel! 
 

Kringactiviteiten 

Kleine kring
Rijmspel van maan/roos/vis

De kinderen draaien aan de schijf en er komt een afbeelding in beeld in het grote rondje (bijvoorbeeld vis). Nu moeten de kinderen een woord bedenken dat daarop rijmt. Is het goed dan moeten ze kijken welke kleur ze hebben gedraaid (dit is zichtbaar op de schijf in het kleine rondje). Nu mogen ze een 'puzzelstukje' pakken van die kleur stapel. Op deze manier moeten ze proberen complete poppetjes te maken. Degene met de meeste complete poppetjes heeft gewonnen.

Klassengedicht
Met de hele klas maken we een gedicht. De eerste regel bedenkt de juf. Daarna mogen de kinderen er op los rijmen. Dit komt dan op de deur te hangen zodat alle ouders het kunnen lezen.

Gedichtjes voorlezen
Neem makkelijke gedichtjes. Tijdens het voorlezen laat je de rijmwoorden weg.
De kinderen moeten nu raden wel woord er zou moeten staan.

Gedichtenbundel maken
Ieder kind zoekt thuis een lievelingsgedichtje op. Hier maken we op school een gedichtenbundel van.
Alle kinderen krijgen deze mee naar huis.

Het letterwinkeltje
Het boek voorlezen en kinderen verschillende letters laten benoemen op de platen.
Activiteit hierbij:
Opa Brom legt in het boek de letters neer die samen roos maken.
Als hij de 1e letter veranderd in een d staat er doos ipv roos.
Doe dit met  verschillende woorden samen met de kinderen. Bijvoorbeeld 'bel' wordt bal of bed.

Sociaal-emotionele vorming: doorfluisteren
Verzin een kort rijmpje, de kinderen zitten in de grote kring. Fluister bij een kind het rijmpje in zijn oor.
Dit kind mag het rijmpje doorfluisteren aan degene naast hem. Zo gaat het rijmpje de hele kring rond.
De laatste mag het rijmpje hardop vertellen.

Rijmpjes met veel dezelfde letters
Probeer de zinnen steeds sneller op te zeggen!

Bakker Bollie bakt de beste bruine broodjes.
Willem Wever weeft witte wollen winterwanten.
Wammes waggel wipt weer weg.
De kat krabt de krullen van de trap.
Liesje leerde lotje lopen langs de lange Lindenlaan. 

Dierendag
Na aanleiding van het gedicht 'Hondje' tekenen de kinderen hun lievelingsdieren.

Gedicht 'Tot 10 tellen'

Als voorbereiding moet je alle regels van het gedicht vast opschrijven en de getallen 1 t/m 10.
In de kring kun je nu dit gedicht aanbieden. Zeg hem eerst een paar keer voor. Al snel kunnen de kinderen al aardig wat woorden meezeggen.
Hierna kunnen de kinderen bij iedere regel tekenen.

Hoeken  

Bouwhoek

In de bouwhoek kun je de kinderen de volgende opdracht geven:

Bouw een boekenkast en probeer of hier écht boeken in kunnen staan. 

Zandtafel/dienblad met zand
In de zandtafel kunnen kinderen tekenen met een stokje of met hun vinger. Ze kunnen letters schrijven in het zand. Bijvoorbeeld na het voorlezen van een verhaal woorden naschrijven.

Boekenwinkel

Na aanleiding van een excursie aan de bibliotheek of boekenwinkel kun je een boekenhoek maken. Bijvoorbeeld een boekwinkel waar kindeen boeken kunnen kopen. Of een bibliotheekhoek waar kinderen boeken kunnen lenen. 

Tekenen en schilderen

Rijmtekening

De kinderen kiezen een rijmpje uit en maken hier een tekening over.
Rijmpjes:
- De kat zit op de mat.
- Een slang is bang.
- De mol zit in een hol.
- De spin heeft geen zin.
- De poes staat onder de douche.
- De koe is moe.
- Het konijn heeft pijn.
- De hond heeft een grote mond.
- De mol speelt met wol.
- De muis ligt in huis.

Rijmboekje
Hierin komen stempelbladen en werkbladen. Een kleurplaat wordt de voorkant.

De gedichten waarbij we een verwerking hebben gemaakt komen hier ook bij in.

Deze kan dan als boekje mee naar huis. Leuk om te bewaren en de gedichtjes kunnen nu thuis ook herhaald worden. 

Rijmende gedichtjes schilderen

Bedenk een ding of dier. (banaan)
Verzin twee dingen die daarbij horen. (krom, geel)
Kies een rijmwoord. (staan)
Met deze woorden maak je dan twee rijmende zinnetjes.

Bijvoorbeeld:
De banaan
De kromme, gele banaan
Kan niet op de tafel staan.

Miertje
Een kriebelig, zwart miertje
Loopt over mijn papiertje.

Hierna gaan de kinderen het gemaakte rijmpje schilderen. Daarna kun je met een dikke zwarte stift het rijmpje erbij schrijven.

Mees heeft het volgende rijmpje bedacht:
Een klein rode kat
loopt over een lang zandpad.

Deze zijn met wasco en ecoline gemaakt.  

Knutselen op het platte vlak

De wasmachine

Download: werkblad wasmachine

ik ga televisie kijken
deurtje open
was naar binnen
deurtje dicht
het gaat beginnen
kijk je mee
ik zie mijn sokken
op teevee 

In de wasmachine allemaal kleding plakken. Dit knippen ze uit tijdschriften.
Deze mogen ze best over elkaar heen plakken want in de wasmachine liggen alle kledingstukken ook over elkaar en door elkaar.
Het mag dus ook best een 3d effect krijgen door meer op elkaar te plakken zodat het lijkt dat er héél veel kleding in de wasmachine zit.

Lichtjes 

die kleine lichtjes
zijn de sterren
die grote lamp daar
is de maandag ik weet niet
waar het knopje zit
ze gaan vanzelf aan  

 Benodigdheden: wit blaadje, wasco, onderlegger, dekzwart, prikpen.

1. Met wasco kleur je het hele blaadje.
2. Hierna ga je er met zwarte dekverf overheen.
3. De kinderen kunnen wanneer het droog is de sterren en de maan eruit krassen met een prikpen.  

Stempelen

Download: werkblad boekleeshuis
Door de helft en kopieren op a3 formaat.
Aan de muur hangt een voorbeeld. De kinderen moeten nu de woorden nastempelen.

Als ze klaar zijn mogen ze het boekleeshuis kleuren.

Ruimtelijk knutselen  

Boris boekenworm

ik ben boris boekenworm
ik heb honger, 't is echt enorm!
dunne boekjes, dikke boeken.
zoek, zoek, zoek in alle hoeken.
ik kruip er in en eet me vol,
lekker smullen en veel lol!

Benodigdheden: 4 stroken in 2 verschillende kleuren, een rondje, 2 gekleurde plakrondjes, zwarte stift, lijm.

    1. Maak van 2 stroken een muizentrappetje. Help even om de 2 stroken aan elkaar te maken.
         Ik heb ze geniet.
    2. Herhaal dit met de andere 2 stroken. En niet deze 2 muizentrappen aan elkaar.
    3. Nu kunnen de kinderen zelf het rondje erop plakken, dit wordt het hoofd.
    4. Nu nog 2  plakrondjes voor de ogen en een mond tekenen.

Stekkie 

een jong hondje dat is een puppie
een kleine koe een kalf
een baby-bedje is een wiegje
een baby-vliegtuig is een vliegje
een baby-brood is een kadetje
een zachte z een zetje
een kleine gek een gekkie
een baby-plantje heet stekkie 

Na aanleiding van dit gedicht gaan de kinderen een dier kleien. Het wordt dan dus geen krokodil maar een krokodilletje. 

Grote voeten

Grote voeten
mijn nieuwe schoenen
zijn zo groot
de hele wereld
past eronder.

Een voet maken met een wereldbol eronder.
 

 Werkbladen

Kleurplaat/gedicht: Poëzie is kleutertaal 


Gebruikte gedichten in pdf-bestand:

Spook en slang
De wasmachine
Lichtjes
Liefste
Reus
Stekelhaar
Stekkie

   

       

   

Kleurplaat: pompom aan het lezen